Ovidius - Metamorphosen
Daedalus
en Icarus
Orpheus
en Eurydice:
de liefde is sterker dan de
dood
de dood is sterker dan de
liefde
"Daedalus
en Icarus"
Intussen was Daedalus zijn
lange ballingschap op Kreta beu, en geraakt door heimwee naar zijn geboorteplaats,
was hij ingesloten door de zee. Hij zei: “Het kan dat hij aarde en
zee verspert, maar de hemel staat zeker open: we zullen langs daar reizen.
Minos kan alles bezitten, maar de hemel heeft hij niet in zijn macht”
Dit zei hij en zette zijn
geest op onbekende kunsten en vernieuwde de natuur. Want zo ordende
hij veren op een rij, beginnend met de kleinste, de kortere volgend op
de lange, zodat je zou denken dat ze op een helling gegroeid zijn. Zo ontstond
langzamerhand een boerenfluit uit riethalmen van verschillende grootte;
dan maakte hij ze in het midden vast met vlasdraad en onderaan met nogal
wat was. De zo samengestelde veren boog hij met een kleine welving om echte
vogels na te bootsen.
Het
kind Icarus stond naast hem, onwetend dat hij met zijn leven speelde.
Met stralend gelaat greep hij nu eens naar de donsveertjes, die een speels
briesje bewogen had. Dan weer kneedde hij de goudgele was.
Met zijn spel verhinderde hij het wonderbaarlijke werk van zijn vader.
Nadat de laatste hand aan het werk gelegd was, bracht de maker zijn lichaam
tussen de twee gelijken en hing in de door hem bewogen lucht. Hij gaf zijn
zoon instructies:
“Ik waarschuw je ervoor, Icarus, dat je in het midden moet vliegen, opdat
de golven je veren niet zwaar zouden maken als je te laag vliegt, en opdat
de zon ze niet zou
verzengen als je te hoog
vliegt: vlieg er dus tussenin. En ik beveel je ook niet te kijken
naar de ‘ossendrijver’ of de ‘grote beer’ of naar het getrokken zwaard
van ‘Orion’: zoek de weg onder mijn leiding!”Tegelijk geeft hij hem vlieginstructies
en maakt hij de vleugels waarmee hij nog niet vertrouwd is, vast aan zijn
schouders. Tijdens het werk en de waarschuwingen waren de wangen
van de oude man nat geworden, en beefden zijn vaderhanden. Hij gaf
zijn zoon kussen die hij niet opnieuw zou kunnen geven. Hij tilt
zijn vleugels en vliegt voorop.
Hij
vreest voor zijn kompaan, zoals wanneer een vogel zijn kroost vanuit het
hoge nest de lucht in duwt. Hij spoort hem aan te volgen en leert
hem de onheilbrengende technieken. Hij beweegt zijn eigen vleugels
en kijkt om naar die van zijn zoontje.
Iemand die met trillende
hengel vissen vangt, een herder leunend op zijn staf, of een boer die op
de ploegstaart leunde, zag hen en was verbaasd. Hij stond perplex
in
de mening dat diegenen die de hoge hemel verkiezen, wel goden moesten zijn,
meende hij. Het aan Juno gewijde Samos lag reeds aan de linkerkant
(Delos en Paros waren ze al voorbij) en Lebinthos en het honingrijke Caluymne
bevonden zich aan hun rechterkant.
Toen de kleine zich begon te verheugen in de gedurfde vlucht en aangetrokken
werd door het verlangen naar de hemel ging hij te hoog vliegen. De
nabijheid van de zon deed de geurige was die de pennen samenhield, smelten.
De was was al gesmolten, en hij sloeg dus met zijn blote armen, maar zonder
vleugels had hij geen greep meer op de lucht. Zijn gelaat verdween
in het diepblauwe water, dat zijn naam van hem heeft onttrokken, terwijl
hij nog “VADER” riep. De ongelukkige vader, die nu eigenlijk geen
vader meer was, zei: “Icarus, zei hij, Icarus, waar ben je toch?
In welke streek moet ik je gaan zoeken?” Toen hij dit bleef herhalen,
zag hij de pluimen op het water liggen. Hij vervloekte zijn
uitvinding en begroef het
lichaam. Door deze begrafenis heeft deze streek haar naam gekregen.
"Orpheus
& Euridice"
De
liefde is sterker dan de dood
Vandaar vliegt hij door de
onmetelijke hemel, gekleed in een safraangeel
gewaad . Hymenaeus trekt
naar het gebied van de Cicones en wordt tevergeefs door de
stem van Orpheus geroepen.
Hij kwam daar weliswaar aan, maar hij bracht noch feestelijke woorden,
noch gelukkige gezichten, noch een gunstig voorteken. En ook de bruiloftsfakkel
die hij vasthield, siste voortdurend met een rook die doet tranen, en ondanks
het zwaaien kreeg de fakkel toch geen mooie vlam. De afloop was nog erger
dan het voorteken: want toen de kersverse bruid vergezeld door een groep
waternimfen door het gras wandelde, stierf ze door een slangenbeet in haar
hiel.
Toen
de Thracische zanger bij de goden genoeg om haar had getreurd, durfde hij
het aan door de Taenarische poort de Styx af te dalen om zijn geluk bij
de schimmen te beproeven. Langs ijle menigten en begraven schimmen heen,
ging hij naar Persephone en de heer die het akelige rijk der schimmen in
zijn greep hield. Nadat hij op zijn snaren getokkeld had ter begeleiding
van een lied zei hij het volgende: “Goddelijke machthebber
van de wereld die onder de grond gelegen is, en waarin wij die voorbestemd
zijn om te sterven, terechtkomen: als het toegelaten is en, wanneer de
uitvluchten van een valse mond achterwege gelaten zijn, en als jullie dulden
dat ik de waarheid spreek, dan zeg ik dit: ik ben hier niet afgedaald om
de donkere Tartarus te zien, noch om de 3 nekken begroeid met adders van
een Medusa-achtig monster vast te binden. De reden van mijn komst is mijn
echtgenote, waar een adder waarop zij trapte zijn gif heeft ingespoten
en zo haar jeugdige jaren stal. Ik wou dat ik me erbij kon neerleggen en
ik ontken niet dat ik het heb geprobeerd: maar Amor heeft het gehaald.
Deze god is goed gekend in de wereld hierboven en ik betwijfel of hij hier
gekend is, maar ik gis van wel, want als het verhaal over die oude schaking
niet verzonnen is, heeft Amor jullie ook samengebracht. Bij deze
angstaanjagende plaats, bij deze onmetelijke leegte en bij de stilte van
dit uitgestrekte rijk smeek ik: herspin de te vroeg afgebroken levensdraad
van Euridice. Wij zijn toch helemaal bestemd voor jou, en zelfs na een
kort oponthoud komen we vroeg of laat toch terecht in deze verblijfplaats.
Wij zijn allen naar hier op weg en jullie hebben al het langst de heerschappij
over het menselijk geslacht. Ook zij zal u toebehoren als ze op volwassen
leeftijd een aantal jaren waar ze recht op heeft, heeft doorgebracht.
Ik vraag jullie met aandrang het vruchtgebruik i.p.v. een geschenk.
Als het noodlot mij deze gunst weigert, ben ik vastbesloten niet meer terug
te gaan. Verheug je dan maar op de dood van ons beiden.
Door deze ontroerende woorden
die hij met zijn snarenspel begeleidde begonnen de bloedloze schimmen te
wenen. Tantalus stopte even met het grijpen naar het steeds terugwijkende
water, en het rad van Ixion bleef stilstaan. De gieren pikten niet
meer in de lever van Tityos, de Danaïden lieten hun kruiken staan
en ook jij, Sisyphus, ging op je rotsblok zitten. Het gerucht doet
de ronde dat zelfs de wangen van de Eumeniden voor het eerst nat werden,
omdat ze zo ontroerd waren door dit gezang. De koninklijke echtgenote,
noch de heerser van de onderwereld was in staat om de smekeling af te wijzen
en ze riepen Eurydice. Ze bevond zich tussen de laatst gekomen schimmen
en door de wonde kwam ze traag aangestapt. Samen met haar kreeg hij
de voorwaarde dat hij niet mocht omkijken totdat hij de Avernische vallei
had verlaten, want anders werd de gunst teniet gedaan.
De
dood is sterker dan de liefde
Er
loopt een pad naar boven tussen diepzwijgende stilten, het is vrij stil,
duister en in een dichte nevel gehuld. Ze waren niet ver meer verwijderd
van de grens met de bovenwereld, toen hij bang dat ze niet zou kunnen volgen,
en vol verlangen om haar terug te zien, verliefd naar haar omkeek. Meteen
gleed ze terug. Hij stak zijn armen nog uit en vocht om gegrepen
te worden en om haar te grijpen, maar de sukkelaar greep enkel lucht.
Hoewel ze voor de tweede maal stierf, maakte ze haar echtgenoot toch geen
verwijt. (wat moest ze immers beklagen behalve dat ze bemind was)
Een laatste vaarwel, zo stil dat hij het nog nauwelijks kon horen, kwam
over haar lippen en ze zonk opnieuw weg in diezelfde diepte. Hij
probeerde opnieuw af te dalen, en hoewel hij smeekte, hield de veerman
hem tegen. Hij bleef daar zeven dagen zitten, vuil en zonder eten.
Zijn bezorgdheid, verdriet en tranen waren zijn voedsel. Hij verweet
de goden van de onderwereld dat ze wreed waren en trok zich terug op de
berg de Rhodopen (in het Thracisch hooggebergte), waar noordenwinden gieren.
Cheap Reseller Hosting 
