|
webhosting |
Het Pentagram
![]()
Het pentagram is een ster die
je kan bekomen door één enkele ononderbroken lijn te tekenen.
Het wordt dan ook wel eens ‘de knoop zonder einde’ genoemd. Andere namen
zijn ook: het Gobelinkruis, de Pentalpha, de Heksenvoet, de Duivelsster
en de Druïdenvuist. Sinds vele eeuwen bestaat de overtuiging
dat het pentagram een veiligheidssymbool is. Het zou een krachtige
bescherming tegen duivelse slechtheid en demonen bieden. Het werd dan ook
als amulet gedragen om een gelukkige en veilige thuiskomst te bevorderen.
De associaties van het pentagram
hebben zich gedurende de geschiedenis langzaam ontwikkeld. Vandaag
de dag is het een alomtegenwoordig symbool van de nieuwe heidense beweging.
(neo-paganisme)
Het pentagram doorheen de geschiedenis
Het
vroegste gebruik dateert van ongeveer 3500 v.Chr.: in Ur der Chaldeeën
in het oude Mesopotamië was het er symbool voor de macht van het rijk
en van de heersers.
Bij de Hebreeuwers was het
het symbool voor waarheid en sloeg het terug op de eerste vijf boeken
van het Oude Testament.
In het oude Griekenland
noemde men het pentagram de Pentalpha, omdat de geometrische compositie
uit vijf letters bestond. In tegenstelling tot vroegere beschavingen,
kenden de Grieken geen bijzondere symbolische betekenissen toe aan
het pentagram.
Voor de gnostici was het
pentagram als een ‘Vlammende Ster’
Bij de druïden was
het het symbool van de goddelijkheid.
In Egypte gold het als symbool
voor de onderaardse (moeder)schoot.
Volgens de Kelten was het
pentagram verbonden met de onderaardse godin Morrigan.
Bij de Christenen stond
het in de Middeleeuwen symbool voor de vijf wonden van Christus.
Keizer Constantijn I gebruikte
het pentagram, samen met het chi-ro-symbool in zijn zegel.
In de legende van Sir Gawain
en de Groene Ridder stond het pentagram in goudgravuur op Sirs schild
en symboliseerde het de vijf ridderwaarden. (vrijgevigheid, hoffelijkheid,
kuisheid, ridderlijkheid en vroomheid)
In de middeleeuwen diende
“de knoop zonder einde” als bescherming tegen demonen. Het werd gebruikt
als persoonlijke beschermer en als bewaker voor ramen en deuren.
Het
pentagram met één punt naar boven symboliseerde in de latere
middeleeuwen de zomer, met twee punten naar boven was het het teken
voor de winter.
Tijdens de heksenvervolgingen
kreeg het pentagram voor het eerst een negatieve betekenis, werd
het symbool voor de duivel en kreeg zo de naam “Heksenvoet”.
Met de opkomst van het hermeticisme
werd grafische symboliek uiterst belangrijk. Het concept van de microkosmische
mensenwereld als een analoog van de macrokosmos is een onderdeel
van de traditionele occulte leren als ook in oosterse "Wat zich in
de macrokosmos afspeelt, speelt zich ook op microkosmisch niveau af."
(As above, so below) Het pentagram, de 'Ster der Microkosmos', symboliseert
de mens in die microkosmos.
Het rechtopstaande pentagram
(met de punt naar boven, toont enige gelijkenis met een menstengestalte
met uitgestrekte armen en benen. Zo toont Agrippa van Tycho
Brae (1582) de overeenkomstige verhoudingen van macro- en microkosmos,
met vijf planeten aan de punten van de ster en de maan in het midden.
Andere gelijkaardige illustraties zijn er van Robert Fludd en Leonardo
da Vinci.
Later
werd het pentagram het symbool voor de relatie tussen het hoofd en de vier
ledematen, daarna voor de relatie voor de Geest en de vier traditionele
elementen der materie. (Quintessence) Een pad met de klok mee om
het pentagram toont de elementen volgens hun dichtheid, vastheid
en massa. (Geest heeft de vastheid van ether.)
Het
pentagramteken wordt in rituele magie al lane tijd gebruikt: met een rituele
dolk (athame) worden pentagrammen in de lucht of op de grond getekend,
waarmee aanroepingen in relatie tot de vier elementen worden gesymboliseerd.
In de veeriger jaren van
de 20ste eeuw adopteerde Gerald Gardner het pentagram met de twee
punten naar boven als een sigil (magische zegel) voor de initiatie op het
tweede niveau in de nieuw-heidense rituelen die later die naam Wicca kregen.
Het pentagram met één punt naar boven werd het
symbool voor de derdegraads inwijding. In deze zelfde beweging werd
het pentagram ook op het altaar gegraveerd, de sterpunten stonden dan voor
de drie aspecten van de Godin en de twee van de God.
Nog
even een klein verschil verduidelijken:
PENTAKEL
PENTAGRAM
Het
‘open’ pentagram (zonder cirkel) is de actieve vorm en symboliseert het
naar ‘naar buiten tredende zelf’, paraat voor activiteit, waakzaamheid
en conflict.
Het gesloten pentagram (pentakel)
staat voor behoudend en beschermend. Het is de passieve vorm die de spirituele
expansie van de magische cirkel binnen haar vorm houdt.
De cirkel staat ook hier
voor eeuwigheid en oneindigheid.