Vertalingen Vergilius

webhosting

Cheap Reseller Hosting

links

free hosting by fateback

hosting reseller

100WebSpace offers 100MB Web Space

Vergilius - Aeneïs

Aanhef

De wrok van Juno
Het voorspel: in de burcht van de koning der winden

Aanhef
Ik ga zingen over de wapenfeiten van de man die als eerste vanaf de Trojanse kust, gedreven door het lot in Italië aankwam, meer bepaald op de Lavinische kusten. Hij was veel heen en weer geslingerd, over land en over zee, door de macht van de hemelse goden, wegens de onverzoenlijke wrok van de harde Juno. Hij had veel geleden, ook door oorlog, totdat hij een stad stichtte en zijn goden in Latium binnenbracht. Daaruit ontstond het Latijnse geslacht, de Albaanse voorvaders en de stadsmuren van het verheven Rome.
Muze, geef me de redenen, om welke krenking van haar goddelijke wil of om welk leed, laat de koningin van de goden, een man, gekenmerkt door vroomheid, zo’n lotgevallen ondergaan, en drijft hem ertoe zo’n werken op zich te nemen?
Is de woede in de hemelse gemoederen dan zo groot?
De wrok van Juno
Rechtover Rome en de Tiberdelta, doch ver verwijderd, lag weleer Carthago, een oude stad bewoond door kolonisten uit Tyrus. Zij was ongemeen welvaren en machtig, maar belust op oorlogsvoering. Aan deze stad gaf Juno boven allen de voorkeur, ja, zij stelde Samos, zegt men, zelfs op de tweede plaats: Carthago bergde haar wapenarsenaal en zegewagen! Reeds toen wou de godin van harte die stad over de volkeren doen heersen, wanneer het lot haar dat tenminste toeliet. Zij had echter vernomen dat uit Troje eenmaal een kroost zou geboren worden dat straks de burcht Carthago kwam verwoesten; daaruit zou dan een volk van heersers over de wereld groeien, machtige soldaten die Libië ten gronde zullen richten: zo hadden het de Parcen voorgeweven.

De Parcen = parcae
- 3 schikgodinnen die de levensdraad spinnen (= het Lot)
Causae irarum Iunonis :
- De belangrijkste reden is Iuno’s gehechtheid aan Carthago. Ze meende gehoord te hebben dat deze stad verwoest zou worden door de Romeinen. (cf. de drie Punische Oorlogen) De Romeinen zijn afstammelingen van de Trojanen, door hen te liquideren zouden er nooit Romeinen komen, en zou Carthago niet verwoest worden.
- Haar liefde voor Griekenland, Iuno werd nl. geboren in Samos
- Iuno werd door de Trojaan Paris afgewezen in een schoonheidswedstrijd. (cf. malum discordiae)
- Een andere benaming voor de Trojanen zijn de Dardaniden. (= afstammelingen van Dardanus) Dit was een buitenechtelijk kind van haar man, Jupiter, en Electra.
- Iuno’s dochter, Hebe, was wijnschenkster op de Olympos, en had op een dag per ongeluk op het kleed van Jupiter gemorst. Dus had Jupiter met zijn adelaar de Trojaan Ganymedes naar de Olympos gebracht om er naast Hebe wijnschenker te worden.
Deze redenen samen verklaren de onverzoenlijke wrok van Iuno voor het Trojaanse geslacht.

Het voorspel: in de burcht van de koning der winden
De Trojanen vertrekken uit Sicilië, met als bestemming de monding van de Tiber, wat nog slechts enkele dagen varen is… Iuno komt tussen, hoewel ze eigenlijk zou moeten weten dat ze de stichting van Rome niet kan voorkomen (het Fatum is bepaald!), maar ze gaat het wel proberen uit te stellen…
Nog maar pas zeilden ze uit het zicht van de Siculische gronden, hijsten ze vrolijk de zeilen in volle zee, en woelden ze met de met brons beslagen boeg, de schuimende golven om, of Iuno, die diep in haar hart een diepe wonde bewaart, zei het volgende tegen zichzelf:
“ Ik, overwonnen, afzien van mijn plannen?” Moet ik de koning van de Teucri kunnen afwenden van Italië? Natuurlijk word ik tegengewerkt door het Lot! Kon Pallas de vloot van de Grieken doen branden en hen zelf in de zee onderdompelen wegens de schuld en de wraak van ene Ajax, zoon van Oileus?
Iuno voelt zich benadeeld, want Pallas had Jupiter wel geholpen, en haar woede voor Ajax was volgens haar minder verantwoord! Ajax had bij de verwoesting van Troje Cassandra (de dochter van Priamos) weggesleept uit de tempel van Pallas Athena. Pallas zag dit als heiligschennis, maar Iuno minimaliseert dit tot een ‘in euforie begane misstap’.
Ze zet haar pleidooi verder…
Nadat ze eigenhandig het verterende vuur van Jupiter uit de wolken geslingerd had, wierp ze de vloot uiteen en woelde ze de zee om met wind. Ze nam hem, die uit zijn doorboorde borst vlammen uitademde, op met een wervelwind en spietste hem vast op een scherpe rots. Maar ik daarentegen, die als koningin van de goden vooropga, als zus en echtgenoot van Jupiter, ik voer al zoveel jaren oorlog met één volk.
Gaat er nog iemand een beroep doen op de goddelijke macht van Iuno? Gaat er nog iemand als smekeling een offer leggen op mijn altaar?
Terwijl ze dergelijke dingen bij zichzelf dacht, in haar ontvlamd hart, ging ze naar het vaderland van de onweerswolken, oorden zwanger van razende winden, naar Aeolië. Hier houdt hij met macht de worstelende winden en de grommende onweren vast in een uitgestrekte grot en beteugelt hen met boeien en een kerker.
Daar razen zij verontwaardigd met veel gemor langsheen de bergwanden; Aeolus zetelt hoog in z’n burcht en zwaait met de scepter, hij kalmeert de winden en tempert de gemoederen.
Als hij dat niet zou doen, dan zouden zij hals over kop de zee, het land en de hoge hemel met zich meenemen en ze meesleuren naar de lucht. Maar de almachtige vader heeft ze opgesloten in duistere spelonken, uit vrees hiervoor, en hij legde er een massa hoge bergen bovenop en hij gaf (hen) een koning, die op bevel en volgens vaste afspraak, de teugels kan aantrekken en ze vieren (zodat ze los worden).
Om de Trojanen tegen te houden, zoekt Iuno hulp bij Aeolus. Ze legt haar probleem uit en gaat hem met omkoperij proberen te overtuigen…
“Aeolus, (ik wend me tot jou) want aan jou gaf de vader van de goden en de koning van de mensen de macht om de golven te kalmeren en ze op te tillen met wind. Een voor mij vijandig volk vaart op de Tyrrheense zee en brengt Illium en de overwonnen Penates naar Italië. Geef de winden kracht en ruïneer de schepen en dompel ze onder of drijf ze uiteen en verspreid hun lichamen over zee. Ik heb tweemaal 7 nimfen met een prachtig lichaam, van wie ik Deiopea, die het mooiste uiterlijk heeft, zal verbinden in een duurzaam huwelijk en ik zal haar toewijzen als een blijvend bezit opdat ze in ruil voor zo’n verdienste al haar jaren met jou zal doorbrengen en opdat ze jouw vader zou maken van een mooie kroost.
Aeolus hapt toe…
Toen deze dingen gezegd waren sloeg hij de holle berg in de flank met zijn omgekeerde speer en de winden stormden naar voor, alsof er door een opening een colonne gevormd was, en ze vlogen wervelend over het land.
Ze stortten zich in zee, en de Eurus en de Notus en de Africus, die vaak stormen verwekt, woelden tezamen heel de zee om tot op de bodem, en ze wentelden enorme golven naar de kusten. Dan volgt er geschreeuw van mannen en het gegier van scheepstouwen. En plots onttrokken de wolken de hemel en het daglicht aan de ogen van de Teucri.
Op de zee ligt er een dichte duisternis. De hemelpolen donderen en de lucht flitste door talrijke

bliksemschichten, alles wijst de manschappen op de nakende dood. Plots worden de ledematen van Aeneïs verlamd door een ijskoude rilling; hij zuchtte en sprak zulke dingen (met z’n stem) terwijl hij zijn beide handen naar de sterren richtte:
“ O, driemaal, viermaal, gelukkigen, die het geluk hadden om te sneuvelen voor de ogen van hun vaders, onder de hoge muren van Troje! O, Diomedes, dapperste uit het volk van de Danaërs. Dat ik niet heb kunnen sneuvelen in de vlakte van Illium en dat ik deze ziel niet heb kunnen uitstorten in uw rechterhand, daar waar de geduchte Hector gedood ligt door de speer van Achilles, daar waar Sarpedon ligt, daar waar de Sinoïs zoveel schilden en helmen van mannen en zoveel dappere lichamen van mannen meevoert, meegesleurd onder de golven.
Terwijl hij dit zei, sloeg een stortvlaag, gierend uit het noorden, frontaal in het zeil en tilde de golven hemelhoog op.
(104 – 123, de storm slaat de Trojaanse vloot uiteen en richt een enorme ravage aan)
Ondertussen werd Neptunus gewaar dat de zee in beroering werd gebracht met luid geraas, en dat de stormen losgelaten waren en dat het stilstaande water geggestroomd was uit het diepst van de zee, zwaar geschokt; stak hij zijn rustige hoofd boven de golven uit, de zee overschouwend. Hij ziet dat de vloot van Aeneas uiteengeslagen was over heel het wateroppervlak en dat de Trojanen vernietigd waren door de golven en een wolkbreuk. De woedegevoelens en de listen van Iuno bleven niet verborgen voor haar broer. Hij roep de Eurus en de Zephyrus bij zich en zei vervolgens het volgende:
“Houdt zoveel vertrouwen in jullie afkomst jullie in zijn greep?”
Zij waren afkomstig van een Titanenzoon Astraios en Eos. Neptunus wordt kwaad op hen, omdat hun koning Aeolus zich op een terrein begeven heeft waar hij niet bevoegd voor is…
“Winden, durven jullie al de hemel en de aarde in de war brengen en zo’n grote massa’s op te tillen zonder mijn toestemming? Ik zal ze… !
Maar het is beter eerst de opgezweepte golven te bedaren, daarna zullen jullie mij de gepleegde dingen betalen met een niet gelijke (= zeer zware) straf.
Zet uw vlucht spoed bij en zeg tegen uw koning dat door loting niet aan hem maar aan mij de macht over de zee en de geduchte drietand is gegeven.
Hij daar, is de baas van een hoop stenen, Eurus, jullie woonsten! Dat hij in dat ‘paleis’ van z’n oren maakt, en dat hij in de afgesloten kerker van de winden koning speelt!”
Hij zei dit, en sneller dan hij het kon zeggen kalmeerde hij het gezwollen water en dreef hij de samengepakte wolken uiteen en hij voerde het zonlicht terug. Tezamen leunden Cymothoe en Triton tegen de schepen en duwden ze weg van de scherpe klip, hijzelf tilde ze op met z’n drietand en hij opende een vaargeul door de enorme zandbanken. Hij kalmeerde de zee en gleed over de toppen van de golven met z’n snelle wielen.
Syntis = een zandbank voor de kust van Afrika, hier metonymisch voor het algemene